| ITALIANO | A MODA AT PUNT |
|---|---|
| ma | ma |
| macché | ma va! |
| maccherone | macarun |
| macchia | macia |
| macchiare | maciar, spurcar, anflar |
| macchiato | maciùrlàa |
| macchietta | macëtta |
| macchina | machina |
| macchinare | stùdiar, anvëintar, tramar |
| macchinario | machinare |
| macchinazione | trùch, trùschin |
| macellaio | masler |
| macellazione | massar e far a tòch |
| macelleria | negosse dal masler |
| macello | masel |
| macigno | ròch, ròch gross |
| macina | mola, pera da mulin |
| macinacaffé | mulina-cafè, macina-cafè |
| macinare | macinar |
| macinato | macinâ |
| macinatura | al macinar |
| maculato | gajulàa |
| Maddalena | Madlëina, Madlëinin |
| madia | armare, cardëinsa |
| madido | mars, mars at sùdur |
| Madonna | Madona |
| madre | mare, mäma |
| madrina | madrina |
| maestoso | maestus, grändius |
| maestra | maestra |
| maestranza | j'uperaj |
| maestro | maestro |
| mafioso | mafius |
| maga | masca, strega, faja |
| magari | magare |
| magazzino | magasin |
| maggio | macc |
| maggiociondolo | bujëinga, amburn |
| maggiolino (insetto) | garbajola |
| maggiore | pi gross, pi gränt, pi vej |
| maggiorenne | essër gränt |
| magia | fisica, magia, mascheria, diauleria |
| magico | magich |
| magistero | dùtrina, insegnamëint |
| maglia | maja |
| magliaia | majera |
| magliaro | ciarlatän |
| maglio | maj |
| magnano | magnin, stagnin |
| magnete | calamita |
| magnificare | decäntar, esaltar |
| magnifico | magnifich |
| mago | mago, mascun, stregun (om sarvaj) |
| magra | mèra |
| magro | mèro |
| mai abbastanza | mai-prú |
| maiale | crin, purchët, pòrs |
| maionese | majunes |
| mais | melia, grän-tùrch (tùrc) |
| maiuscolo | majùscul |
| malaccorto | imprùdëint |
| malagevole | nin facil, cumplicâ |
| malagrazia | gnun deut |
| malalingua | lëingua grama, lëinguassa |
| malandato | malandèt |
| malandrino | brigänt, filibùstié, balòss |
| malanno | maladia, mal, disturbe |
| malapena | malapëina, stëintâ |
| malasorte | sfurtùna, maleur |
| malato | malave |
| malattia | maladia, mal, disturbe |
| malattia degli occhi | pivìa |
| malaugurio | malaugùre, maleuj |
| malavoglia | malaveuja |
| malcapitato | sfurtùnàa, scarugnàa |
| malconcio | malbùtàa |
| malcontento | malcuntëint |
| maldicente | malparlänt, lëingua grama |
| male | mal |
| maledetto | maledet |
| maledire | maledir |
| maledizione | maledissiun |
| maleducato | maledùcâ |
| maleducazione | malcreänsa, maledùcassiun |
| malefatta | malfèta |
| malerba | erbassa, èrbass, èrba grama |
| malevolenza | gramissia |
| malfamato | malfamàa |
| malfattore | malfatur, canaja, filibùstié |
| malformato | malfèt |
| malga | baita, tramùd, mùända |
| malgarbo | brùt deut, maledùcassiun, malagrassia |
| malgaro | margher |
| malgrado | cuntùt che.., anche se.. |
| malignare | parlar mal, lesër la vita |
| malignità | gramissia |
| maligno | malign, gram |
| malinconia | malincunia, tristëssa |
| malincuore (a) | at malaveuja, malvulëinter |
| malinteso | malintëiss, sbaglio, nin essër capî |
| malizia | malissia |
| malizioso (persona maliziosa, furbetta) | gajàa |
| mallo | pleuja 'd la nus, 'd la mändula |
| malmenare | s-ciäncunar, maltratar, piar a sbèrle |
| malmesso | malbùtàa |
| malora | malura |
| malore | malur |
| malore (colto da ....) | piar mal |
| maltempo | tëimp brùt, tëimpass |
| maltrattamento | maltratamëint |
| malva | malva, ariundela, riundela |
| malvagio | gram, pèrfid |
| malvivente | malvivëint |
| malvolentieri | malvulenter, at malaveuja |
| mamma | mäma, mare |
| mammella | pùpa |
| mammella (di mammifero, es. mucca) | pet |
| mancanza | mäncänsa |
| mancare | mäncar |
| mancia | bunamän |
| manciata | pignâ, pùgn, manàa |
| mancino | mäncin (mano= la mäncina) |
| mancorrente | mantëgna, mantegna |
| mandare | mändar, spedir |
| mandarino | mändarin |
| mandato | urdin, dispusissiun, parmess |
| mandibola | mangiòira, massella |
| mandolino | mändulin |
| mandorla | mändula |
| mandria | margheria, strup |
| mandria di pecore | bargeria, strup |
| mandriano | margher |
| maneggevole | manegevul |
| maneggiare | manegiar |
| maneggio | pista dij cavaj; intrich |
| manesco | prunt at män |
| manette | manëtte |
| manganello | barot, lignot |
| mangeria | mängeria, ruberia |
| mangiare | mängiar, spicassar, far an bucun |
| mangiatoia | grùpia |
| mangime | mängim |
| mangione | mängiun |
| mangusta | ciapasèrp |
| mania | mania, fissa, fissasiun, balin |
| maniaco | ùn fissàa, nin nurmal |
| manica | mania, magna |
| manicaretto | pitänsin |
| manicatura | avëir la män |
| manichetta | mesa mania |
| manico | mane |
| manicomio | uspidal dij mèt, manicomio |
| manicotto | mufula |
| maniera | manera, modo |
| manifattura | manifatùra, fabrica |
| manifestazione | manifestassiun |
| manifesto | manifest |
| maniglia | manuja |
| manigoldo | bacän, lasarun, birba |
| maniscalco | freër |
| maniscalco | ciapinat |
| mano | män |
| manovale | manùval |
| manovella | manuvela |
| manovra | maneuvra |
| manovrare | manuvrar |
| manrovescio | sgiaf, sbèrla |
| mansarda | sùfiëtta |
| mansione | incarich |
| mansueto | pase, tranquil |
| mantellina | mantlina |
| mantello | mantel |
| mantenere | mantegnër, mantëgnër |
| mantice | mäntës |
| manuale, fatto a mano | fèt a män |
| manuale, libro | libër, istrùssiun |
| manubrio | manubrio |
| manufatto | fèt a män |
| manutenzione | manùtensiun |
| manza | mänza |
| manzo | vel, vitel |
| mappa | mapa, carta geografica |
| marachella | malfèta, ingan, finta, trùch |
| marca | marca, sëgn |
| marcare | segnar, far la marca |
| marchese | marchëis |
| marchio | marca, timbër |
| marcia | marcia, marciada |
| marciapiede | marciapê |
| marciare | marciar |
| marcio | mars |
| marcire | marsar |
| marciume | marsùm |
| mare | mar |
| marengo | marengh |
| margherita | margherita |
| Margherita (nome di pers.) | Margherita, Ghitin |
| margine (sul margine, sul bordo) | brua, bord (an brua) |
| Maria | Maria, Marieta, Mäinota, Majin |
| mariano | at la Madona |
| marina | riva dal mar, ...dal mar |
| marinaio | marinar |
| marinare | bùtar an brùs-cc, bùtar an carpiun |
| marinare la scuola | far schissa |
| marino | marin, dal mar |
| marionetta | bùratin, mariuneta |
| maritare | spusar, mariar |
| maritarsi | mariasse |
| marito | l'omo, mè omo, la spus (at la spusa) |
| marmaglia | gineuria, maraja |
| marmellata | marmelada |
| marmista | marmurin |
| marmo | marmo, marmul |
| marmocchio | gnèro, bocia, masnàa, cit |
| marmotta | marmota |
| marrone | maròn |
| martedì | martëss |
| martellare | martlar |
| martello | martel |
| martinetto | crich |
| Martino | Martin, Tino |
| martirio | sùplisse, turtùra |
| martora | martura |
| martoriare | marturiar, turmëintar |
| marziale | da suldâ, dij suldèe |
| marzo | mars |
| mascalzone | canaja, lasarun |
| mascella | ganassa, massela |
| mascellare | at la massela |
| maschera | mascra |
| mascherare | mascrar, anmascrar |
| maschietto | mas-ciot |
| maschio | mas-cc |
| masnada | bända |
| massa, gente | gëint |
| massa, mucchio | mùcc, barun |
| massaggiare | massagiar |
| massaggiatore | massagiatur |
| massaggio | massage, frissiun |
| massaia | cùsinera, fumna at cà |
| masserizia | mobilia, mobij |
| massiccio | massis, rubùst |
| massima | regula, prinsipe, pruvèrbe |
| massimo | al pì gränt, al pì ….. |
| masso | ròch, ròca |
| mastello | subër, bassin |
| masticare | mäs-ciar |
| masticare - frammentare coi denti | cruaciar |
| masticare tabacco | cicar |
| mastice | mastich |
| matassa | grùmissel, marela |
| materassaio | matarasser |
| materasso | matarass |
| materiale | material |
| matita | crijun, matita |
| matricola | matricula |
| matrigna | marastra |
| matrimonio | nòsse, matrimòne, spusarisse |
| mattana | lurda, matùrlàa |
| mattatoio | massatojo, masel |
| matterello | bastun d'la pasta |
| mattina, mattino | matin |
| mattiniero | matiner |
| matto | mat, fol, gabia |
| mattonaio | ch'a fa ij mun |
| mattone | mun |
| mattonella | pianela |
| mattutino | d'la matin |
| maturare | meurar (pron.: meu-u-rar) |
| maturo | meur (pron.: meu-ur) |
| Maurizio | Mùrisse |
| mazza | massa |
| mazzata | massâ |
| mazziere | masser |
| mazzo | mass, fass |
| mazzolino | buchët |
| meccanica | mecanica |
| meccanico | mecanich |
| medaglia | medaja |
| medesimo | midem, istess, tal e qual |
| mediare | far da mediatur |
| mediatore di animali | intèrmediare |
| mediatore di matrimoni | intèrmediare |
| medicamento | mëisina |
| medicare | medicar |
| medicina | mëisina |
| medico | medich, dutur |
| medicone | ùn ch'a sa, ùn ch'a rängia ij'oss |
| medio | dij 'd mess |
| mediocre | urdinare, li parëj |
| meditare | meditar, pëinsar |
| meditazione | meditassiun |
| meglio | mej |
| mela | pum |
| melanzana | marzana |
| meliga | melia |
| melma | paciòch |
| melo | pum |
| melodia | meludia, aria, mutif |
| melone | melun, mlun |
| membro | ùn ch'a fa part.., ùn at .. |
| memoria | memoria, mëint, pëinser |
| memorizzare | ricurdasse, fissar an testa, tëgnër an mëint |
| menare, condurre | purtar, cumpagnar |
| menare, picchiare | dar, patlar, anlardar, angiacar |
| menarola (attrezzo da falegname) | girabarchin |
| mendicante | povër, mëndich |
| mendicare | ciamar la limosna |
| menefreghista | balandrën |
| meno | meno |
| mensa | taula, taula prunta |
| mensola | mènsula |
| menta | mëinta |
| mente | mëint, testa, bùrnia |
| mentire | dir al fauss, dir at bùsiarderie |
| mentitore | bùsiard, cuntabale |
| mento | garnun |
| mentre | mèntre, antramèntre, antänt che.., malmën che... |
| menzionare | ricurdar |
| menzogna | bùsiarderia, storia, bala |
| meraviglia | maravija, meravija, stùpimëint |
| meravigliare | stupir |
| mercante | negussiänt, ùn ch'a cumèrsa |
| mercanteggiare | mèrcändar, negussiar, far cumèrse |
| mercanzia | roba, mèrcänsia |
| mercato | mèrcâ |
| merce | roba, mèrcänsia |
| mercede | paga |
| merciaio | mèrcändin |
| mercoledì | mèrcul |
| merda | mèrda |
| merenda | marëinda |
| meridionale | meridiunal |
| meridione | meridiun |
| meritare, valere la pena | meritar, valëir la pëina |
| merito | merit |
| merletto | pissët |
| merlo | mèrlo |
| merluzzo | marlùss |
| mescere | veuidar da bëivër |
| meschino | meschin, misër |
| mescolare | mës-ciar, rujar, tuirar |
| mese | mëiss |
| messa | mëssa |
| messaggero | ambassadur, ùn ch'a porta at nutissie |
| messaggio | message |
| messale | messal |
| messere | munsù |
| messo comunale | guardia, cìvich |
| mestiere | mester, prufessiun |
| mesto | nèch, trist, malinconich |
| mestolo | cassa, cassùl |
| mestruazione | avëir le …(mie, tue, sue)... robe |
| meta | fin, cunclùsiun, arif |
| metà | mes, metâ |
| metà - fare a metà | far mecia |
| metallo | metal |
| meticoloso | precis, meticulus, pistin |
| metodo | metodo, sistema, regula |
| metro | metër |
| metronotte | guardia 'd neut |
| mettere | bùtar, ficar, giuntar |
| mettere in gabbia | angabiular |
| mezzadro | masuer |
| mezzaluna (lama per tritare) | ciapulur |
| mezzanotte | mesaneut |
| mezzo | pussibilitâ |
| mezzo, modo | manera |
| mezzogiorno | mesdì |
| mia | mia |
| miagolare | miaular, gnaular |
| miccia | micia |
| micetto | gatin |
| Michele | Michel, Michelin, Miclin |
| micio | gat, gatin |
| midollo | miula |
| mie | mie |
| miele | amel, mel |
| mietere | tajar, far (al grän, al fëgn, l'ariòrda ..) |
| migliorare | star mej, migliurar, ag-gnir pi 'n gämba |
| migliore | al mej, al pì braf, al pì bun.. |
| mignolo | al dij cit |
| miliardario | miliardare |
| milionario | miliunare |
| militare | suldâ |
| milizia | milissia |
| millantare | blagar, väntasse |
| millantatore | blagheur |
| mille | mila |
| millimetro | milim |
| milza | milsa |
| minaccia | poura, pericul (far poura) |
| minare | minar, bùtar le mine |
| minatore | mineur, minadur |
| minchionare | pijar an gir |
| minerale | mineral |
| minestra | minestra, 'mnestra |
| minestra di trippa | bùsèca |
| minestrone | minestrun (at vèrdùra) |
| mingherlino | strisio |
| miniera | miniera, cava |
| minimo | mìnim |
| minio | minio |
| ministero | ministere |
| ministro | ministr |
| minore | pì cit, pì giuo |
| minorenne | an cur nin gränt |
| minuscolo | cit, al pì cit |
| minuto | minùta, mumëint |
| minuto, piccolo | cit, frisujn |
| minuzia | citëssa |
| mio | mè |
| miope | cùrt at vista, ch'a ves nin luntän |
| miracolo | miracul |
| miraggio | mirage, ilùsiun |
| mirare, guardare | vardar, vardar cun atensiun |
| miriagramma | miria, des chilo |
| mirino | mirin |
| mirtillo | brussun |
| misantropo | sulitare, sèrvaj, ch'a sta bëgn da sul, luntän da jèt |
| miscela | miscela, antruj |
| mischiare | mës-ciar |
| miscuglio di rifiuti liquidi | lavaja |
| miscuglio semiliquido | paciarina |
| miserabile | miserabil |
| miseria | miseria |
| misericordia | misericòrdia, pietâ, cumpassiun |
| misero | misër |
| missionario | missiunare |
| missione | missiun, incarich |
| missiva | létera |
| misterioso | misterius |
| mistero | mistere |
| misto | mës-ciâ, an pòo par sòrt |
| misura | misùra |
| misurare | misùrar |
| mite | tranquil, braf |
| mitigare | pasiar, calmar |
| mitraglia | mitraja |
| mittente | chi ch'a spediss |
| mobile | mobil, ch'as bugia |
| mobilia | ij mobij, la mobilia |
| moccio (al naso) | murfel |
| moccolo | candëila, la fin d'la candëila |
| moda | moda, ùsänsa |
| modellare | mudelar, rängiar pareme… |
| modellatore | mudleur |
| modello | mudel |
| moderare | calmar, pasiar |
| moderazione | muderassiun |
| moderno | mudèrn, at moda |
| modestia | mudestia, ùmiltàa |
| modesto | mudest |
| modificare | muduficar, cämbiar |
| modista | ùna ch'a fa le veste, sartòira |
| modo | manera |
| mogio | nèch |
| moglie | fumna, mia fumna |
| moina | cara, carëssa |
| molare | mular, far al fil |
| molare (dente) | maslèr |
| molatrice | mola |
| molestare | antrùsiar |
| molesto | ch'a da nòja, fastidius, nin supurtabil, cicapieuj |
| molla | mola |
| mollare, lasciare | mular lì, piäntala, lassar andar |
| molle | mol, lèpio |
| molletta | mulëtta, pinsëtta, pëssia |
| mollica | muleja |
| moltiplicare | multiplicar |
| moltiplicazione | multiplicassiun |
| moltissimo | tänt, täntissim |
| molto | tänt, assè, pitost |
| momento | mumëint |
| monaca | munia, mugna, suora |
| monaco | frâ, capùssin |
| monarchia | munarchia |
| monastero | cunvëint |
| monco | sëinsa an brass |
| mondano | viveur (sostant.), pùblich (aggettivo) |
| mondare | pulir |
| mondariso | mundina |
| mondezza, immondizia | amnis, spurcissia |
| mondezzaio | amnisera, tämpa |
| mondiale | mundial |
| mondo | mund |
| monelleria | malfèta |
| monello | arsuj, farinel, disbela |
| moneta | muneda, sòld |
| monferrina | munfrina |
| monopolio (negozio) | cëinsa (tabachin) |
| monotono | sèmpre istess, sèmpre midem |
| monsignore | munsgnur |
| montaggio | muntage |
| montagna | muntagna |
| montanaro | muntagnin |
| montare | muntar, andar adzura, andar su, rämpiar |
| monte | muntagnola, brich |
| monticello | trùch |
| montone (maschio delle pecora) | béro |
| monumento | munumëint |
| mora (frutto) | mura |
| morale | mural |
| morbido | cote, mòrbid |
| morbillo | russole |
| morbo | maladia |
| mordere | rugiar |
| morire | mòirër, crëpar, s-ciupar |
| mormorare | parlar sutvus |
| moro, gelso | piänta at le mure, muriun(?) |
| moro, negro | mòro |
| morosa | murusa |
| moroso, in ritardo | ritardatare |
| morra (gioco) | mura |
| morsa | mòrsa |
| morsetto | mursët |
| morsicare | rugiar |
| morso | rugiâ, rugiatun |
| mortaio | pistel |
| mortale | murtal |
| morte (la morte) | la mòrt |
| mortificare | murtificar, far far brùta figùra, ùmiliar |
| mortificato | murtificàa |
| morto | mòrt |
| mosca | musca |
| moscato (vino) | moscato, muscatel |
| moscerino | muschin |
| moschetto | muschët |
| moscio | mol, mulasciùü, pass, fiach |
| mossa | muvimëint, mossa |
| mosso | bugiàa, disbugiaä |
| mostarda | mustarda, bagnët |
| mosto | raspe at l'ùva, must |
| mostra | mostra, espusissiun |
| mostrare | mustar, far vesër |
| mostro | mustro, mostro |
| motivo | mutif |
| moto | muvimëint |
| motocicletta | moto |
| motore | mutur |
| motteggiare | pijar an gir, far da spirit |
| movente | mutif, causa |
| movimento | muvimëint |
| mozzare | tajar, tränciar, strupiar |
| mozzicone | tòch, tuchët |
| mozzicone di sigaretta | cica, gijo |
| mucca | vaca, (infant.= momoo) |
| mucchietto | maciòch |
| mucchio | mùcc, barun, bista |
| muffa | mufa |
| muffire | mùfî |
| muggire | brajar |
| mugnaio | muliner |
| mugugnare | barbutar, lamëintasse |
| mulattiera | mùlatera, sënter |
| mulino | mulin |
| mulo | mùl (burich ?) |
| multa | mùlta |
| multare | far la mùlta, dar la mùlta |
| mungere | musër |
| municipio | municipio, cumùn (cùmùn) |
| munire | dar, furnir, atressar |
| munizione | mùnissiun |
| muovere | bugiar |
| muoviti! fa presto | disturtujte! |
| muraglia, muro | mùraja |
| muraglione | mùrajun |
| murare | anmùrar |
| muratore | mùradur |
| muratura | mùradùra |
| muricciolo | mùrët |
| muro a secco | mùr a sëch |
| muscolo | mùscul |
| muscoloso | mùsculus |
| museruola | mùsarola |
| musica | mùsica |
| musicante | sunadur |
| musicare | bùtar an mùsica, cumpunër |
| musicista | mùsich |
| muso | mùso |
| musone | mùsun |
| mussolina | organdis |
| mussulmano | mùsulmän, maumetän |
| mustacchio | barbis, barbisun |
| mutamento | cämbiamëint |
| mutande | mùdände |
| mutandine | brajëtte |
| mutare | cämbiar |
| mutilato | mutilato |
| muto | mùt |
| mutua | mutua |
| mutuo | prestit, amprestit |